Wednesday, 19 October 2005

Arbeid als de ontbrekende factor in de globalisering

Er is een wereldprijs voor kapitaal, bepaald door de VS. Er is ook een wereldprijs voor olie, bepaald door voornamelijk Saudi Arabie. Maar er is geen wereldprijs voor arbeid. Aldus Dani Rodrik, een econoom op Harvard.

Een wereldprijs voor arbeid, of in ieder geval een vrije markt in arbeid, is uiteraard the missing link als je het over globalisering hebt. Kapitaal en goederen kunnen zich dan vrij ( of steeds vrijer) over de wereldbol bewegen, arbeid zeker niet. Sterker nog, zelfs binnen de Europese Unie is vrije beweging van arbeid ver van vanzelfsprekend.

Rodrik stelt dat als slechts 3 % van het huidige gastarbeidersaantal in rijke landen uit de armste landen zou komen, dit opbrengsten van 200 miljard voor deze landen zou betekenen. Daar kan geen ontwikkelingshulp tegenop.

Waarom doen we het dan niet? Slechte ervaringen met de huidige gastarbeiders, stelt The Economist*. De overtuiging heerst dat "There is nothing more permanent then temporary labour"; de gastarbeiders die niet teruggaan, maar blijven en hun gezinnen naar de ontwikkelde landen brengen.

Toch, tijdelijke arbeidsmigratie blijft aantrekkelijk. Voor de rijke landen die jonge, vitale arbeiders krijgt die weer vertrekken voordat ze oud worden en geld kosten. Voor de arme landen die weten dat een arbeider steeds minder geld het land terug in gaat sturen naarmate die langer in het buitenland verblijft. Voor beide kanten geldt dat de tijdelijke arbeidsmigratie veel oplevert, indien de migratie TIJDELIJK blijft.

The Economist heeft een paar suggesties. Een fonds opgebouwd door de gastarbeider die teruggestort wordt op het moment van terugkeer (toegepast in Zuid-Korea). Groot Britannie denkt aan een gelijksoortige borg.

Een dergelijk beleid is heel erg berekend, ( je mag komen voor drie jaar, maar dan moet je echt oprotten) doch de voordelen voor de ontwikkelingslanden lijken onevenredig groot. Ook zou je dergelijk beleid hier alleen kunnen verkopen als alle mogelijkheden tot "misbruik" of verlengd verblijf, afgetimmerd zouden zijn. Er is in veel landen nou eenmaal een weerzin tegen arbeidsmigratie (zoals de Poolse lodgieter, die de gemoederen in Brussel hoog houdt).

In een ideale wereld zouden we vrij zijn om te gaan en te staan waar we willen. In deze wereld zou het een megavooruitgang zijn als 3% procent van onze gastarbeiders uit de armste landen zouden mogen komen...



* The Economist, October 8th-14th 2005, p. 84.


Thursday, 6 October 2005

Arbeidskeuze en basisinkomen.

Het was een tijdje gelden dat ik een reactie op Pjotr's visie gaf, onlangs reageerde hij:

Hallo Anna,
Eindelijk, na een lange tijd, een reaktie van mij op jouw artikel over Vrijheid van arbeidskeuze en het basisinkomen.

Het volgende schreef jij:

"Alleen, hoe zit het dan met mensen "buiten deze streken"? Een basis inkomen, laten we zeggen dat deze inderdaad haalbaar is in Nederland (minimum inkomen is er een vorm van), zou weleens ten koste kunnen gaan van mensen elders. Sterker nog, ik zie een globale verdeling waarin mensen elders 16 uur per dag moeten werken zodat de 10% hier die het niet kunnen laten met handel en een eindeloze opeenstapeling van steeds minder zinvolle dienstverlening een kapitaal genereren die ons dat basis inkomen verschaft. Een scheefgroei."

Volgens mij wat jij zegt over de scheefgroei is nu ook al aan de hand, door het westerse consumeren en het kapitalistiese systeem wat hier achter zit. Volgens mij zal die scheefgroei juist verminderen door het basisinkomen, doordat mensen dan meer keuze zullen hebben. Zij kunnen dan kiezen voor een baan die niet zo schadelijk is voor bijvoorbeeld de 'derde wereld' landen. Dan kan iemand die een baan heeft bijvoorbeeld bij Shell makkelijker overstappen naar een baan die niet zo schadelijk is als bij Shell. Als zo een baan die niet schadelijk is niet direkt voor handen ligt kun je toch voorlopig rondkomen van een basisinkomen, zonder gezeik van de overheid en sociale dienst, UWV, CWI, etc.
Verder ben ik het met je eens dat het beter is als er overal op de aarde een basisinkomen zal zijn. Dat zou een mooi streven zijn.

Verder denk je dat mensen als zij geen prikkel krijgen naar een betaalde baan dat zij alleen maar lui zullen zijn. Je geeft hier ook praktijkvoorbeelden over. Juist door die negatieve prikkels van de sociale dienst en de andere eerder genoemde organisaties raken uitkeringsgerechtigden de weg kwijt en worden apaties. Verder weet ik ook uit ervaring dat juist mensen met een baan waar zij niet helemaal achter kunnen staan depressief worden. Volgens mij word je depressief als je niet tevreden bent met wat je doet en dat je wordt opgejaagd (door je kollega’s of chef/baas kan je ook worden opgejaagd). Dus niet alleen werklozen worden depressief.
Mensen zullen alleen maar meer depressiever worden als zij een baan krijgen aangeboden die niet bij hen past. Een kennisekonomie is tenslotte ook niet voor iedereen weggelegd. Daarom denk ik dat het beter zal zijn dat mensen werk kunnen doen waar ze echt 100% achter kunnen staan en geen baan in de ICT-sektor, bij Shell of een andere multinational die meestal erg schadelijk voor mens, dier en natuur zijn.
Verder denk je dat met consuminderen mensen zich niet zullen en kunnen vermaken. Ik denk dat dit niet zo is. Om maar eens een voorbeeld te geven. Je zou bijvoorbeeld in plaats van een CD-speler en/of stereo installatie een akoestiese gitaar kunnen aanschaffen. Je zou dan liedjes kunnen leren spelen. Je bent dan ook direkt meer aktiever en kreatiever bezig in je leven. Het voordeel is dan ook dat je meer aan je eigen ontplooiing werkt, naast het consuminderen*. Dit zou prima samen kunnen gaan met het basisinkomen.
Konklusie: Als mensen (over de gehele wereld) gegarandeerd minimaal een basisinkomen hebben en er worden banen aangeboden die niet schadelijk zijn voor wie dan ook en wat dan ook zal de wereld er uiteindelijk toch mooier uit komen te zien. Het zal hier fijner leven zijn. Mensen zullen naar mijn mening zich niet meer opgejaagd voelen en uiteindelijk daardoor apaties worden. Zij hebben dan juist meer kanzen om zich te ontplooien. Ik denk dus dat het basisinkomen wél een uitkomst zou kunnen zijn om de vele problemen die hier op de aarde zijn, oorlogen, milieuproblemen, genociden en noem maar op, te kunnen oplossen. Het is een kwestie van durf en lef om het basisinkomen (het liefst over de hele wereld) eens uit te proberen.

Pjotr

* Het consuminderen houdt overigens ook in dat er zoveel mogelijk produkten in de direkte omgeving worden gemaakt. Niet zoals nu dat (halffabrikaat) produkten van her naar der worden vervoerd om vervolgens te worden gekonsumeerd.

----------
Mijn antwoord:
We praten nu over een utopie, dus ik zal niet zeikerig doen en vragen hoe we een basisinkomen voor iedereen voor elkaar zouden moeten krijgen.

Overigens als je de sociale dienst en CWI zou opheffen, zou er al flink wat geld vrijkomen voor het basisinkomen... Dit is een idee die me erg aanspreekt.

Ook ben ik het erg eens met de bewering dat je van bepaalde banen erg ongelukkig wordt. Inderdaad, we leven in een economie gericht op hoogopgeleiden, maar ongeacht je opleiding, de kans dat je in een baan komt waar je heel erg ver bent verwijderd van het eindproduct en slechts opgescheept zit met een klein, routineus onderdeeltje van het proces (bijv. vergunningen uitgeven? 10 jaar lang...)is erg groot. Er wordt veel geinvesteerd in het mensen beter laten worden in datgene wat ze doen (een mooie database voor de vegrunningen etc.) maar weinig in hun verbondenheid met het nut van datgene wat ze doen. Als dat er al is... Hier moeten we zeker iets aan doen, en dat is een noodzaak en geen utopie...

Waar ik nog steeds aan twijfel is het vermmogen van mensen om om te gaan met veel vrije tijd. Niet arrogant bedoeld, ik zie het ook bij mezelf.

Het een en ander zou opgelost kunnen worden door veel meer waardering aan de dag leggen voor hen die iets goeds doen in hun omgeving. Voor mensen die de betonnen bakken uit hun buurt weg halen etc. ;). Erg gaaf lijkt me een grote postercampagne om de stille krachten in onze samenleving te eren.

Ah, dat zijn leuke gedachten toch? Waarom niet...we moeten toch ergens beginnen...

Monday, 3 October 2005

Gaat al dit gelog nog ergens heen?

Ja! Het volgende stuk is klaar:


Al is het begrip gelijkheid een veel gehoorde kreet in de moderne geschiedenis, het spreken over gelijkheid met betrekking tot mensen is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt. “Het gelijk zijn aan” is immers een van oorsprong wiskundig principe. Op basis van de wiskundige principes kunnen we niet stellen dat mensen aan elkaar gelijk zijn, puur omdat ze allemaal mens zijn...
Lees verder:
Denken over gelijkheid: een inleiding