De wereld, ego en economische groei, deel 1.

Binnen de Waterlandstichting werden de volgende drie vragen gesteld:

1. Waarom levert economische groei zo weinig echte welvaart op?
2. Waarom zijn we verslaafd aan economische groei?
3. Wat valt eraan te doen?

----
ad 1. Het streven naar economische groei komt voort uit een model dat gebaseerd is op een eendimensionaal mensbeeld.

Het economisch model gaat uit van een rechtlijnig mensbeeld. Volgens dat model handelen we uit hebzucht naar het materiele en streven altijd naar progressie. Sociale gevoelens zijn slechts toevallige, verstorende elementen.
Dat in dit mensbeeld waarheid schuilt, zal geen geheim zijn. Hebzucht en streven naar vooruitgang worden terecht als een constante in het menselijk handelen aangemerkt.
Een andere constante wordt door de economen echter niet zo specifiek benoemd terwijl dat minstens net zo’n immense drijfveer is of zelfs het ultieme doel vormt voor een mens, namelijk het streven naar liefde. Niet die tussen twee geliefden, maar zoals Alain de Botton het zo treffend omschrijft: de liefde van de wereld. Dit wordt ook aangemerkt als de zucht naar erkenning, ik prefereer echter de eerste aanduiding, omdat deze term je meteen met een schok doet beseffen wat voor een krachtig drijfveer het inderdaad is.

De liefde van de wereld. Hoe win je deze? Tussen al die andere stemmen die schreeuwen om gehoord te worden, die zich in veren tooien om gezien te worden.

Dit gezien worden, gehoord worden is een dagvullende bezigheid. De liefde van de wereld is niet oneindig. Al zijn er vele werelden waarbinnen je de liefde kunt ervaren, zoals de wereld van je vakgenoten, collega’s, teamgenoten, is de liefde vluchtig en doorgaans gericht op het zichtbare. Je moet er telkens opnieuw voor vechten.

Het gevoel van welvaart in onze wereld zal dus altijd samengaan met de drang gezien worden, erkend te worden en liefst toch bemind te worden. Indien je religieus van aard bent heb je dat gevoel van gezien worden en bemind te zijn, hetgeen de druk kan verminderen, zo niet dan is het individu hiervoor toch vooral op zijn medemens aangewezen. De medemens die helaas ook full-time bezig is met zijn ego.

Wat hiermee uiteraard samenhangt, is de angst voor het verliezen van datgene wat je aan wereldliefde hebt opgebouwd, een emotie die ook een sterke motivator is.

Beide drjfveren richten zich aldus op status, waarbij materiele goederen een middel kunnen zijn om deze te verkrijgen. Aangezien status per definitie schaars is, lijkt de echte welvaart slechts voor een select groepje te zijn weggelegd, er van uitgaande dat deze zich niet te veel laat storen door de angst dit schaars goed te verliezen. Eigenlijk wordt het select groepje erg klein onder dezeomstandigheden. Dit hele status najagen lis de facto een Catch 22 gebeuren. Je kunt status nooit langdurig bezitten, aangezien vooruitgaan en vermeerderen ook vaak een onderdeel van status is.

Dat is toch ziek? Internationaal en nationaal beleid gericht op het stimuleren van een paranoide maatschappij.